Woordenboek

Aangepast vervoer

Aangepast vervoer is een benaming voor deur-tot-deurvervoer van personen met een mobiliteitsbeperking (door een handicap, ziekte of hoge leeftijd). Op het gewenste tijdstip brengt de chauffeur je, al dan niet met een aangepast voertuig, naar je bestemming. De chauffeur kan een handje helpen bij het in- en uitstappen of van en naar je woning (jas aandoen, deur sluiten, lift bedienen…). Bij sommige vervoeraanbieders (mindermobielencentrale of MMC) krijg je als persoon met een mobiliteitsbeperking en een laag inkomen een sociaal tarief. Bij de meeste diensten voor aangepast vervoer mag een begeleider gratis meerijden. Meestal moet je ook niet betalen voor een assistentiehond of een blindengeleidehond.


Let op: Je moet je rit op voorhand reserveren!


Infofiche: Vervoerdiensten, Medisch vervoer, Sociale voordelen

Aanvraagdocument of A-document

Het aanvraagdocument of A-document is een standaard digitaal aanmeldingsdocument dat een hulpverlener tot de intersectorale toegangspoort jeugdhulp richt, om toegang te krijgen tot meer ingrijpende en niet-rechtstreeks toegankelijke  jeugdhulp. Een cliënt kan zichzelf niet aanmelden bij de toegangspoort. Een A-document zal steeds ingevuld en doorgestuurd worden samen met een jeugdhulpverlener of contactpersoon-aanmelder. Dat kan een hulpverlener zijn van de onthaaldiensten of uit de rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp


Infofiche: Onthaaldiensten (jeugdhulp), VAPH-aanvraag voor minderjarigen

Actualisatieronde

Op regelmatige tijdstippen organiseren de sociale huisvestingsmaatschappijen (SHM) én het sociaal verhuurkantoor (SVK) actualisatieronden om na te gaan of mensen op de wachtlijst nog interesse hebben in een sociale woning. Deze brief ontvang je per post. Het is héél belangrijk dat je deze brief (kan) ontvangen en beantwoorden! Zorg er dus voor dat je steeds de juiste gegevens doorgeeft aan de SHM'en en het SVK zodanig dat ze jou steeds kunnen bereiken. Mis je de brief en kan wordt je inschrijving op de wachtlijst niet bevestigd, dan word je van de lijst geschrapt. 


 Tip: Geef altijd veranderingen in je situatie door:  gezinssamenstelling, verhuis, medische situatie, financiële situatie, … 


Infofiche: Huisvestingsinitiatieven

Adviserende arts

Wanneer je langdurig ziek bent zal een adviserend geneesheer van je ziekenfonds je arbeidsongeschiktheid beoordelen. Deze arts werkt voor je ziekenfonds, maar werkt volledig onafhankelijk. Een belangrijke taak van de adviserend arts is ook om je te begeleiden doorheen jouw arbeidsongeschiktheid. Hij bekijkt of een terugkeer naar het werk voor jou tot de mogelijkheden behoort en of je hiertoe aangepaste maatregelen nodig hebt. 


Infofiche: Re-integratiebegeleiding na ziekte (als werknemer) - Re-integratiebegeleiding na  ziekte (als werkzoekende)

Alimentatie of onderhoudsbijdrage

Onderhoudsbijdrage of alimentatie duidt op het betalen van een bijdrage door de ouders om in het onderhoud van een kind te voorzien. Het kan ook gaan over het onderhoud van de behoeftige ex-partner.

Wanneer het kind minderjarig is, wordt de onderhoudsbijlage betaald aan de ouder die instaat voor de onderhoud van het kind. Is het kind meerderjarig, dan kan er afgesproken worden dat het rechtstreeks aan het kind wordt betaald. 

Zolang het kind geen eigen inkomen heeft bestaat er  onderhoudsplicht.


Infofiche: Alimentatievordering

Ambtshalve schrapping

Je wordt ambtshalve geschrapt uit het bevolkingsregister wanneer je langer dan 6 maanden niet verblijft op het adres waar je bent ingeschreven én je feitelijke verblijfplaats niet gekend is. Als je langdurig dakloos was of lang in het buitenland verbleef, bestaat de kans dat je ambtshalve geschrapt bent uit het register. Je hebt dan geen officieel adres meer en dan besta je administratief ook niet meer in België. Bijgevolg is je identiteitskaart ongeldig en zal je moeilijkheden krijgen met de bank, je ziekteverzekering, de VDAB, ... met andere woorden: je verliest bepaalde sociale rechten en burgerrechten. 


Tip: Voorkom ambtshalve schrapping door bij een verhuis je adreswijziging door te geven of vraag als dakloze een referentieadres aan bij het OCMW


Let op: Ook zonder referentieadres heb je recht op een leefloon. Personen die illegaal in België verblijven, hebben geen recht op een referentieadres. 


InfoficheOCMW, Infopunten Stad Gent

Ambulant en mobiel

Ambulante diensten zijn diensten waarbij je je voor behandeling of begeleiding (meestal op afspraak) verplaatst naar de dienst. Nadien ga je terug naar huis. In sommige gevallen komt de zorgverstrekker bij je thuis langs, zodanig dat je je niet moet verplaatsen. In dat geval spreken we van mobiele begeleiding.  Als je gebruik maakt van ambulante of mobiele diensten dan krijg je begeleidende zorg zonder verblijf of overnachting.


Infofiche: Ambulante geestelijke gezondheidszorgBegeleiding voor volwassenen met een beperking(Thuis)begeleiding voor kinderen en jongeren met een beperking

Antidiscriminatiewetgeving

De antidiscriminatiewetgeving verbiedt discriminatie op grond van een reeks zogenaamde 'beschermde criteria' (bijv. afkomst, handicap, leeftijd, geslacht enz...). Discriminatie kan zich voordoen op verschillende domeinen. Lees de definitie van Unia van 'discriminatie'


Infofiche: Meldpunt discriminatie

Antiracismewetgeving

De Antiracismewet maakt daden ingegegevn door racisme of xenofobie strafbaar en bepaalt ook de strafmaat. 

Samen met de antidiscriminatiewetgeving worden 5 'raciale criteria' beschermd, namelijk nationaliteit, huidskleur, afkomst en nationale of etnische afstamming. Wanneer iemand benadeeld wordt op grond van deze criteria, kán er sprake zijn van discriminatie.

Voorbeeld, een werkgever weigert iemand in dienst te nemen omwille van diens huidskleur, een verhuurder die in zijn advertentie schrijft uitsluitend te willen verhuren aan Vlamingen, ... 


InfoficheMeldpunt discriminatie

Arbeidskaart

Om als buitenlandse werknemer (niet-EU) in België arbeid in loondienst te kunnen verrichten, moet je werkgever een toelating tot arbeid aanvragen. De aanvraag en de afgifte van arbeidsvergunningen en arbeidskaarten is gratis!

Sinds 3 januari 2019 is de procedure voor arbeidskaarten gewijzigd. Voortaan moet een werkgever voor een tewerkstelling van een arbeidsmigrant voor meer dan 90 dagen een gecombineerde vergunning of single permit aanvragen. Voor een periode van minder dan 90 dagen, moet je werkgever een arbeidsvergunning voor zichzelf aanvragen. Als de arbeidsvergunning wordt toegekend aan je werkgever, dan wordt de arbeidskaart daarna automatisch aan de werknemer toegekend. 

De nieuwe modellen van verblijfsdocumenten vermelden of je onbeperkt, beperkt of niet mag werken.

  • De arbeidskaart C is afgeschaft. Je kan voortaan van rechtswege werken op grond van je tijdelijke verblijfstitel.
  • De arbeidskaart A is vervangen door een gecombineerde vergunning van onbepaalde duur. Die vergunning moet je als werknemer zelf aanvragen.

Overgangsfase: Heb je nog een geldige arbeidskaart B of C? Die blijft nog geldig tot aan de vervaldatum.

Meer info bij het provinciaal loket Economische Migratie of ga langs bij een onthaaldienst.


Tip: Dien je aanvraag zeker 8 weken vóór de gewenste startdatum in.


Let op: Sinds 1/1/ 2019 moet je het aanvraagdossier voor toelating tot arbeid per post opsturen naar de centrale administratie in Brussel, Koning Albert II-laan 35 bus 20. Je dient je aanvraag dus niet meer in bij het provinciale kantoor. Voor info en documenten kun je wel nog terecht in het provinciaal loket.


Tip: Als je met een buitenlandse nationaliteit in België als zelfstandige wil werken, heb je een beroepskaart voor buitenlandse ondernemers nodig.


Infofiche: werk - mensen met een migratieachtergrond 

Arbeidsmigrant

Je bent arbeidsmigrant als je naar België komt met het doel om er te werken.

  • Je komt werken als werknemer

    Wil je naar België komen om er te werken als werknemer? Onder welke voorwaarden krijg je dan je verblijfsrecht? En hoe?

  • Je komt werken als zelfstandige

    Wil je naar België komen om er te werken als zelfstandige? Onder welke voorwaarden krijg je dan je verblijfsrecht? En hoe?


Infofiche: werk - mensen met een migratieachtergrond 

Arbeidsongeschiktheid

Wanneer je niet in staat bent om te werken wegens ziekte, een ongeval of na een ziekenhuisopname, kan je recht hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Dit is een vervangingsinkomen dat je krijgt via je verplichte ziekteverzekering. Als de arbeidsongeschiktheid lang gaat duren, moet je je ziekenfonds op de hoogte brengen met een getuigschrift van arbeidsongeschiktheid dat is ingevuld door je arts. Bedienden moeten het ziekenfonds waarschuwen binnen 28 dagen en arbeiders binnen 14 dagen na het begin van de arbeidsongeschiktheid. Wanneer je een langere periode geen arbeid kan verrichten, kan je 'arbeidsongeschiktheid' vervangen worden door een 'invaliditeitsuitkering'.


Tip: Informeer je zo snel mogelijk bij je ziekenfonds. Als je je getuigschrift van arbeidsongeschiktheid te laat bezorgt, verlies je een deel van je uitkering.  


Infofiche: Beroepsziekte - arbeidsongeval

Arbeidszorg

Arbeidszorg is een onbetaalde vorm van tewerkstelling van mensen die nood hebben aan en willen werken op maat, maar die niet (meer) of nog (niet) in het betaalde circuit terecht kunnen. Dat kan omwille van een arbeidshandicap, een beperking, een psychische problematiek, ...  De persoon leert (opnieuw) een werkritme aan en doet werkervaring op, maar zonder dat hier de druk  en stress aanwezig is van een betaalde baan. In het ideale geval is het een opstap naar betaalde arbeid. Het is de VDAB die je naar arbeidszorg zal toeleiden.


Infofiche: Onbetaald werkArbeidszorg geestelijke gezondheidszorg, Werk op maat mensen met een beperking

Asielzoeker - verzoeker om internationale bescherming

Een asielzoeker is iemand die asiel vraagt in een land waarin hij denkt veiliger of beter te kunnen leven. Er kunnen twee soorten asielzoekers onderscheiden worden:

  • (Politieke) vluchtelingen (veiligheidsredenen)
  • Economische vluchtelingen (kans op beter leven)


Landen die het Vluchtelingenverdrag hebben ondertekend zijn verplicht om politieke vluchtelingen op te nemen. 


Nieuwe terminologie: asielaanvraag -> verzoek om internationale bescherming / asielzoeker -> verzoeker om internationale bescherming


Infofiche: Mensen met migratieachtergrond - asiel en vluchtelingen

Assistentiewoning

Een assistentiewoning (vroegere serviceflat) is een woning voor 65-plussers die aangepast en veilig is: er zijn handgrepen in toilet en douche, er zijn nauwelijks trappen, er is een oproepsysteem om hulp in te roepen, ... Je kan kiezen om te huren of om te kopen. Als je gezondheid plots achteruit zou gaan, kan je gewoon in je eigen serviceflat blijven wonen terwijl je anders sneller terechtkomt in een echt verzorgingstehuis.  Er bestaat maar één officiële term: erkende assistentiewoningen. Andere termen, zoals serviceflats, zijn niet officieel. Wil je een woning met zorgondersteuning huren of kopen, ga dan altijd goed na of het om een erkende assistentiewoning gaat. Op de website checkassistentiewoning.be vind je een overzicht van criteria waaraan erkende assistentiewoningen moeten voldoen, wat belangrijke aandachtspunten zijn in je beslissing, waar ze gelegen zijn, voorbeelddocumenten,… Ook de bestaande erkende assistentiewoningen in Gent vind je daar terug.


InfoficheAssistentiewoning 

Begeleid zelfstandig wonen

Sinds het Decreet Integrale jeugdhulp van 2014 is de term 'Begeleid zelfstandig wonen' verandert door  'Contextbegeleiding in functie van Autonoom Wonen'. De werking en doelgroep is dezelfde gebleven. 


InfoficheAutonoom Wonen en worden

Bemiddeling

Heb je een conflict met je partner, je buur, je huisbaas of een andere persoon? Je hoeft niet meteen een gerechtelijke procedure op te starten. Je kunt verschillende stappen nemen om een juridische procedure te vermijden. Bemiddeling start vanuit vrijwillige keuze.Er bestaan verschillende soorten bemiddeling, maar ze hebben allemaal iets gemeen: er wordt samen met een neutrale bemiddelaar gezocht naar een oplossing. Een overeenkomst die voor iedereen aanvaardbaar is en waarbij de belangen van alle betrokkenen gerespecteerd worden. De bemiddelaar geeft informatie en helpt onderhandelen met het oog op duurzame afspraken. Bij bemiddeling is er geen enkele tussenkomst van de rechter, bij een minnelijke schikking wel.


Tip: Een bemiddeling (privé) is niet gratis, maar het is wel een stuk goedkoper dan een gerechtelijke procedure. Maak je gebruik van een erkende bemiddelaar en kun je de kosten niet betalen? Vraag na bij het justitiehuis of het bureau voor juridische bijstand of je recht hebt op (gedeeltelijk) gratis bijstand. Als je een verzekering voor rechtsbijstand hebt, kan bemiddeling daarin opgenomen zijn. Raadpleeg hierover je verzekeraar.


Infofiche: Bemiddeling in familiezaken, BurenbemiddelingBemiddeling in jeugdhulpverlening, Bemiddeling bij dreigende uithuiszetting, Bemiddeling bij financiële problemenOmbudsdiensten

Beroepsgeheim

Je hulpverlener is gebonden door het beroepsgeheim, dat wil zeggen dat hij geen informatie met anderen deelt zonder toestemming van de cliënt. Enkel binnen het eigen team deelt je hulpverlener informatie met zijn teamcollega’s en de teamverantwoordelijke. Het beroepsgeheim blijft altijd gelden, ook wanneer de hulpverleningsrelatie beëindigd is. 

Er zijn vier situaties waarin het beroepsgeheim vervalt:

  • voor een rechtbank of een parlementaire onderzoekscommissie, als het onderzoek dat vereist (zie spreekrecht van de hulpverlener)
  • bij ouders van een minderjarige, aangezien zij aansprakelijk zijn en beslissingsrecht hebben over fundamentele aspecten van de opvoeding zoals onderwijs en gezondheid
  • als de betrokken persoon akkoord gaat, wilsonbekwaam is of er een noodsituatie dreigt
  • om leidinggevenden op de hoogte te brengen; dan ontstaat er een gedeeld beroepsgeheim

Beroepsinschakelingstijd (BIT)

Als schoolverlater van minder dan 25 jaar (ongeacht of je wel of niet afgestudeerd bent) moet je je zo snel mogelijk inschrijven als werkzoekende bij de VDAB. Wanneer blijkt dat je nog niet voldoende hebt gewerkt om een werkloosheidsuitkering te ontvangen, moet je een beroepsinschakelingstijd doorlopen van 12 maanden. Wanneer deze periode voorbij is, heb je misschien recht op een inschakelingsuitkering.

Neem contact op met een uitbetalingsinstelling (ABVV, ACLVB, ACV of HVW). Je uitbetalingsinstelling zal in jouw naam bij RVA een uitkering aanvragen. 


Infofiche: WerkloosheidsuitkeringWerk zoekenVDAB-opleiding

Beroepskaart voor vreemdelingen

Om als buitenlander (geen EER-onderdaan)  in België als zelfstandige aan de slag te kunnen, heb je een beroepskaart nodig. Een beroepskaart is meestal 2 jaar geldig. Zo heb je voldoende tijd om je zelfstandige activiteit te ontwikkelen. Een beroepskaart voor buitenlandse ondernemers vraag je aan bij een ondernemingsloket van je keuze. Hier vind je meer info.


Tip: Het ondernemingsloket helpt je ook om de nodige kennis te vergaren: basiskennis bedrijfsbeheer, specifieke beroepsbekwaamheid, ... 


Infofiche: Starten met een eigen zaakBegeleiding naar werk